• BIST 92.424
  • Altın 147,556
  • Dolar 3,6078
  • Euro 3,9134
  • Adıyaman 11 °C
  • İstanbul 10 °C
  • Ankara 4 °C

Kültür Envanterlerimiz Kaderine Terk Edilmiş

Kültür Envanterlerimiz Kaderine Terk Edilmiş
Kahta'da yapılan Bilimsel Araştırma Projeleri ile 5 adet tescilli 25 adet tescil edilmemiş ancak kültür varlığı olabilecek tarihi yerlerin envanteri çıkarıldı. İlçemizde bulunan tarihi turizm envanterleri keşfedilmeyi bekliyor.

İnanç, kış, su ve tarihi turizme uygun bir yapıya sahip ilçemiz var. Sahip olduğumuz konum itibarı ile Kayak turizmine uygun, elverişli alanlarımız var. Yüzyıllarca farkı kültürlerin beraber yürüdüğü tarihi yürüyüş yollarımız, barajımız, çaylarımız var. İnanç turizminin kalbi sayılacak merkezlerimiz var. Birçok ülkede dahi bu kadar tarihi yerler bir arada bulunmuyor. Birbirinden değerli tarihi eseri değerlere ev sahipliği yapan Kahta, adeta bir dünya kenti konumunda.

Kahta'da yapılan Bilimsel Araştırma Projeleri ile 5 adet tescilli 25 adet tescil edilmemiş ancak kültür varlığı olabilecek tarihi yerlerin envanteri çıkarıldı. İlçemizde bulunan tarihi turizm envanterleri keşfedilmeyi bekliyor. Ama ilgili kurumların keşfedilmeyi bekleyen bu envanterlere ilgisiz kalması durumun vehametini bir kez daha ortaya koyuyor.

TURİZM İLÇESİ AMA TURİZM MÜDÜRÜMÜZ YOK

Tarihi ve kültürel zenginliklere sahip turizm ilçesiyiz ama ne hikmet ise hala bir turizm müdürümüz yok. İlçe olarak, Koruma Uygulama ve Denetleme Bürosu (KUDEB) için sahip olması gereken bütün tarihi değerlere sahibiz ama 25 adet tescil edilmemiş ve keşf edilmeyi bekleyen tarihi turizm envanterlerimiz gibi ne yazık ki KUDEB' ten de habersiz ve bir o kadar da ilgisiz idarecilerimiz var.

Arkeloglar, ilçemizde KUDEB' in kurulması için hiçbir engelin olmadığını söylerken, ilgili kurumların KUDEB'ten habersiz ve ilgisiz olmaları acaba neyin kafasını yaşıyorlar sorusunu akıllara getiriyor?

İlçemizdeki tarihi turizm envanterleri ile ilgili çarpıcı açıklamalarda bulunan Arkeolog Hülya Kardeş, Kahta'da keşfedilmeyi bekleyen 25 adet tescil edilmemiş ancak kültür varlığı olabilecek tarihi yerlerin olduğunu söyledi.

Hülya Kardeş.jpgArkeolog Hülya Kardeş, 3000 Yıllık bir geçmişe dayanan muhteşem tarihi ve ülke ekonomisine kattığı sosyo-ekonomik değerlere dikkat çekerek keşfedilmeyi bekleyen bu envanterlere ilgisiz kalınmasının çok büyük bir hata olduğunu ifade etti.

“KUDEB'İN OLMAMASI BÜYÜK BİR EKSİKLİK”

Adıyaman ve Kahta için en kısa zamanda KUDEB'in kurulmasının ilimiz turizmi için hayati bir önem arz ettiğini belirten Arkeolog Hülya Kardeş, “UNESCO tarafından Dünya Kültür Mirası olarak ilan edilen Dünyanın 8. Harikası Nemrut Dağı ve çevresindeki Kommagene Uygarlığı eserleri ile birlikte önemli bir tarihi değerlere sahip ilimizde KUDEB'in olmaması büyük bir eksiklik olarak karşımıza çıkıyor. Bununla birlikte Kahta'da da KUDEB kurulabilir. İl merkezlerindeki kadar kolay bir yapılanması olmasa da geniş tarihi dokulara sahip ilçelerde de KUDEB kurulabilir. İşte bu noktada tam Kahta profili karşımıza çıkıyor. Adıyaman ve Kahta için en kısa zamanda KUDEB'in kurulması ilimiz turizmi için hayati bir önem arz ediyor.” Dedi.

“TARİHİ DEĞERLERİMİZİ KİMLERE EMANET EDİYORUZ”

İlgili kurumları biraz daha duyarlı olmaya davet ederek KUDEB ten habersiz ve bir o kadar da ilgisiz olduğu için üzüldüğünü ifade eden Arkeolog Hülya Kardeş: “ Adıyaman Müzesi'ni telefonla aradım. Telefona cevap veren kaç personel varsa hepsi 'KUDEB te ne?' Hatta görevlilerden biri 'KUDEB' in bizimle ne alakası var?' dedi. Müdürle konuştum. Adıyaman'da KUDEB' in kurulduğuna dair bir haber gördüğümü söyledim. Bunun doğruluğunu sordum. Müdür ise 'bir ara kurulmak istendi ama kurulmadı.' diye de ekledi. Bu durumdan bir Arkeolog olarak çok üzüldüm. Tarihi değerlerimizi kimlere emanet ediyoruz. Böyle olmamalı.” Şeklinde konuştu

“İNSANLIK TARİHİNİN ENDER RASTLANAN KÜLTÜRÜNE SAHİBİZ”

Binlerce yıllık gizemli tarihi dokunun kültüründen bahseden Arkeolog Kardeş, “Nemrut Dağı gerek olağanüstü büyüklükteki anıtları, gerekse dev tümülüsünün altında sakladığı binlerce yıllık sır ile bu gün tüm dünyanın ilgi ve merakının üzerinde toplandığı, insanlık tarihinin ender rastlanan kültür ürünlerinden biridir. Farkında mısınız? Böyle bir kültüre ev sahipliği yapıyoruz.

Anadolu'nun küçük bir Hellenistik Çağ devletinin kraliyet kültürüne adanmış bu tapınaksal mezar, düşünülüş biçimi bakımından günümüz Türkiye'si içinde sembolik bir değer taşımaktadır. Şöyle ki; bilindiği üzere, Kommagene (M.Ö 2-1 yy yüzyıllarda Batı Roma imparatorluğuyla doğu Part Krallığı arasında her iki tarafla da iyi geçinmek zorunda olan küçük bir devlet. Ülkesinin gerek coğrafi gerekse politik konumu, gerekse etnik yapısı nedeniyle Doğu ile Batı arasındaki rolünün bilincinde olan Kommagene Kralı Antiochos (m.ö yak.69-39), devrin Doğu ve Batı kültürlerinin temsilcileri Pers-Part ve Yunan-Roma düşüncelerinin kaynaştığı yeni bir din ve yeni bir kültür ortaya koymuştur. Yani Antiochos, ülkesinde daha o devirde, Doğu ve Batı düşüncesinin bir sentezini yapmış, böylece ülkesini iki zihniyetin çatıştığı değil, kaynaştığı bir ortam haline getirmeye çalışmıştır. Nemrut Dağındaki Herothesion'da tanrı heykellerinin tahtlarına kazıttığı yazıtlarda Kral Antiochos bu arzu ve amacını bütün ciddiyet ve kesinliğiyle dile getirmiştir. Temeli Büyük iskender'e dayanan ve Doğu-Batı kültürü sentezinden oluşması düşünülen bir toplum düzenine yönelik ideal Kommagene 'de küçük çapta da olsa gerçekleştirilmiştir.”

“ANITLARIN ÜZERİNDEKİ TAHRİBATLAR DEVAM EDİYOR”

Anıtların üzerindeki tahribatlara dikkat çeken Arkeolog Kardeş, “Kommagene Krallığı ve en önemli kalıntılarından olan Nemrut Dağı kapadokya'nın Nazians kentinden ünlü Hristiyan şair Anthologia Palatina'nın şiir dizelerinde 'dünyanın sekizinci harikası' olarak geçer. Ancak bunun yanında bu anıtsal yapılara insan eliyle düşüncesizce zarar verildiğinden de söz etmiştir. Sürekli olarak tahribata uğrayan anıtların üzerindeki son büyük tahribat 1950'li yıllarda yapılmıştır. O yıllara kadar sapasağlam gelmiş olan tanrıça Kommagene'nin heykeli, her ne kadar suç yıldırım düşmesinde bulunsa da, büyük bir olasılıkla insan eliyle parçalanmıştır. Bu tahribatlar günümüzde de artarak devam etmektedir.

“BÖLGENİN SAĞLIKLI BİR KÜLTÜR ENVANTERİ ÇIKARILMAMIŞTIR”

Bu ağır tahribatların yanı sıra Kâhta'da, günümüze kadar bölgenin sağlıklı bir kültür envanteride çıkarılmamıştır. Bu bölgede yayını yapılmış arkeolojik yerleşmelerin bir kısmı bulunduğu alanlarda kısmen ya da tamamen baraj suları altında kalmıştır. Baraj suyu altında kalmayan arkeolojik alanlar ise gerek erozyonun getirdiği zararlar gerekse insan eliyle yok edilmektedir. 

“25 ADET TESCİL EDİLMEMİŞ KÜLTÜR VARLIĞI OLABİLECEK YERLERİN ENVANTERİ BULUNDU”

Bölgemizdeki kültür envanteri ile ilgili bilgi eksikliğini biraz olsun gidermek amacıyla Kahta Beldesindeki arkeolojik alan ve eserlerle ilgili eldeki bilgilerin toplanması, ayrıntılı bir arazi çalışmasıyla var olan bilgilerin eksikliklerinin giderilmesi, arkeolojik alan ve eserlerin mevcut kullanım durumlarının ve hasar derecelerinin belirlenmesi ve elde edilen verilerin Coğrafi Bilgi Sistemleri (CBS) teknolojisi ile de sorgulamalar ve analizlere yönelik hızlı erişilebilir etkin bilgi üretmek amacıyla 2010 yılında tamamladığımız Bilimsel Araştırma Projemizin (tez çalışması) sonucunda 5 adet tecilli 25 adet tescil edilmemiş ancak kültür varlığı olabilecek yerlerin envanteri çıkardık. CBS ortamında sayısallaştırılarak Kahta İlçesi Kültür Varlıkları Bilgi Sistemini oluşturduk.

“KOMMAGENE KRALLIĞI'NIN MİRASI YOK OLMAKLA YÜZ YÜZE BIRAKILMIŞ”

Ancak bu çalışmayı yaparken üzülerek söylüyorum ki arkeolojik anlamda oldukça büyük öneme sahip Anadolu'nun gizemli uygarlıklarının beklide en önemlilerinden biri olan Kommagene Krallığı'nın insanlığa gerek maddi gerekse manevi anlamda bıraktığı mirası yok olmakla yüzü yüze bırakılmıştır. Bu durum çok daha erken zamanlara tarihlendirilebilecek diğer kalıntılar ve höyükler içinde geçerlidir.” Dedi.

“KAHTA'NIN KÜLTÜR ENVANTERİ KADERİNE TERK EDİLMİŞ”

Baraj suları altında kalmayan alanlarda henüz kültür envanteri çıkarılmayan tarihi yerlerin kaderine terk edilmiş durumda olduğunu ifade eden Arkeolog Kardeş, “Bu sıkıntılardan biraz söz etmek gerekirse bölgede daha önce yapılan çalışmaların az sayıda olması, kaynakların dağınık halde olması ve bölgede baraj suları altında kalan arkeolojik alan ve eserlerin kültür envanterlerinin olmaması geçmişimizi görmezden geldiğimizin bir kanıtı niteliğindedir. Kaldı ki baraj suları altında kalmayan alanlarında henüz kültür envanteri çıkarılmamıştır. Bu alanlar tabiri caizse kaderine terk edilmiş durumdadır. Bu durum Nemruta, Cendere Köprüsü'ne , Arsemia'ya,Yeni Yaleye (Eski Kahta kalesi) vs. yapacağınız küçük bir geziyle çok net gözlemlenebilir. Sadece buralarda değil bölgedeki höyüklerin çoğu civarda yaşayan yerel halk tarafından tarla olarak kullanılmakta, kaya oyması mezarlar ve odalar hayvan barınağı ve depo olarak kullanılmaktadır.

“TANITICI VE UYARICI LEVHALAR YOK”

Tarihi alanların ve eserlerin çoğunda tanıtıcı, uyarıcı levhaların olmayışı insanlarda farkındalık yaratmadığından neyin tahrip edildiği bilinmemektedir.

ACİL ALINMASI GEREKEN ÖNLEMLER

Bu anlamda daha fazla zaman kaybetmeden öncelikli olarak alınması gereken diğer önlemlerden de biraz bahsetmek istiyorum.

Belki de önüne geçilmesi en zor ama en önemlilerinden biri define avcılarının ağır tahribatının önlenmesi için güvenlik önlemlerinin acilen alınması gerektiğini düşünüyorum.

Gelecek nesillere zarar görmeden aktarılması gereken kültür varlıklarının restorasyonu zamanında ve doğru bir şekilde yapılmalı, sağlıklı bir envanteri çıkarılmalıdır. Kültür varlığı sayılabilecek ancak henüz kayıt altına alınmamış kaybolmaya yüz tutmuş tarihi ve doğal alan ve eserlerin ayrıntılı bir şekilde gerekli çalışmaların yapılması ve ülkemizin kültür zenginliğine kazandırılması gerekmektedir. Aslında bu yasal bir zorunluluktur. Ayrıca, uzman eğitimciler tarafından, yerel halk, yerli ve yabancı turistler kültür varlıklarının korunması hakkında bilinçlendirilip teşvik edilmelidir.

“KUDEB' İN KURULDUĞU İLLERDE DÜNYA ÇAPINDA PROJELERE İMZA ATILIYOR.”

Yapılması gerekenler alınması gereken önlemler listesi uzayıp gider. Peki, bunları yapmak için nerden başlamalıyız. Bu konuda yapılması gerekenler 2863 sayılı Kültür ve Tabiat Varlıkları yasalarda açıkça belirtilmiştir. Atılması gereken ilk adım Adıyaman'ın en büyük eksikliği bana göre 2005 yılında 2863 sayılı yasanın alt yönetmeliği olarak Resmi Gazetede yayınlanan KUDEB'in bir an önce kurulmaması en önemli eksikliktir. 2006 yılında Türkiye'de kurulan ilk KUDEB'in G.Antep'te kurulduğunu şu anda tüm komşu illerimizde KUDEB kurulmuş. KUDEB' in kurulduğu illerde dünya çapında projelere imza atılıyor. O ilerinin tanıtımı, kültür varlıklarının korunması, bölge ve ülke ekonomisine ciddi katkılar sağlanıyor. Adıyaman'da neden hala KUDEB kurulmadığı sorusunun cevabını merak ve üzüntü içinde bekliyorum.” Şeklide konuştu.

“KUDEB' LERİN KURULMASI YASAL BİR ZORUNLULUKTUR”

Kültür varlığının ve KUDEB'in ne olduğunu, görev tanımı ile ilgili bilgi veren Arkeolog Kardeş, “KUDEB, Koruma Uygulama ve Denetim Bürolarıdır. Kültür Varlığı, tarih boyunca coğrafyamızda yaşamış toplumların bizlere her türlü ize sahip yaşamsal üniteler ve türevleridir. Kültür varlıkları 2863 sayılı yasada tek tek belirtildiği üzere alt yönetmeliklerle de nasıl korunacaklarına ilişkin bilgiler vermektedir. İşte bu yasaların yerine getirilebilmesi KUDEB' lerin de görev tanımlarındandır ve kurulması yasal bir zorunluluktur.

2863 sayılı Kültür ve Tabiat Varlıkları Koruma Yasası'nın altlığı bir yönetmelikle 2005 yılında kamu hayatımıza giren kültür varlıklarının özgün mimarisi ve dokusuyla gelecek kuşaklara aktarmamıza aracılık yapan birim. Bu birim bünyesinde, Mimar, Arkeolog, Sanat Tarihçsi, Mühendis, Şehir Plancısı barındıran büyükşehir belediyeleri, belediyeler, il özel idareleri bünyelerinde açılıp çalışmalarını sürdürür. Kültür varlıkları kapsamında olan yapıların onarım, bakım, projelendirme gibi işleri yapmakla birlikte arkeolojik alanlardaki kontrolsüz yapılaşmalarla da ilgilenir. Tarih boyunca bize bırakılan her özgün yapının özgünlüğünün korunması, dokusunu kaybetmemesi ebetteki gelecek kuşaklara aktarılması ve turist çekme açısından önemlidir. İşte bu önem üzerinden KUDEB'lere büyük iş düşmektedir.

Ayrıca yine 2005 yılında çıkarılan 'Taşınmaz Kültür Varlıklarının Korunmasına ilişkin katkı payına' da dair yönetmelikle emlak vergisinin %10'nun Özel İdare bünyesinde toplandığı paranın hakkaniyet ve düzenli bir şekilde kullanımında da KUDEB' lere önemli bir rol düşüyor.

KUDEB'in alt bünyelerine bakıldığı zaman bile ne kadar önemli bir birim olduğu dikkat çekmektedir. Şöyle ki; kendine ait eğitim birimlerinin oluşu, proje birimlerinin oluşu hiç şüphesiz KUDEB' e yasalarla verilen değerin bir göstergesidir.

Sonuç olarak, aslında cilt cilt kitaplara sığmayacak Anadolu'muzun Gizemli Uygarlıklarından Kommagene Krallığı'na, farklı kültürleri, dinleri kaynaştıran barışın rengi Kral Antıochos'un bizlere bıraktığı somut kalıntılara ve öğretilerine sahip çıkıp yaşatmak ve gelecek nesillere olduğu gibi aktarmak hepimizin görevi.” Dedi.

Haber: Hüseyin TÜRKOĞLU

gg.jpg

 

  • Yorumlar 0
  • Facebook Yorumları 0
    UYARI: Küfür, hakaret, rencide edici cümleler veya imalar, inançlara saldırı içeren, imla kuralları ile yazılmamış,
    Türkçe karakter kullanılmayan ve büyük harflerle yazılmış yorumlar onaylanmamaktadır.
    Bu habere henüz yorum eklenmemiştir.
Diğer Haberler
  • Başkan Toprak’tan Kutlu Doğum Mesajı20 Nisan 2017 Perşembe 14:17
  • İNGİLİZCE FESTİVALİ VE DİL KÖYÜ20 Nisan 2017 Perşembe 14:05
  • ÖĞRENCİLER MATEMATİKTE YARIŞTI20 Nisan 2017 Perşembe 11:09
  • VELİLERE MAHREMİYET EĞİTİMİ VERİLDİ20 Nisan 2017 Perşembe 11:02
  • Başkan Toprak’tan Taziye Mesajı19 Nisan 2017 Çarşamba 12:27
  • İLÇE PROTOKOLÜ TURİZM HAFTASINA İLGİSİZ KALDI18 Nisan 2017 Salı 22:50
  • KAHTA’DA DOLU VE SAĞANAK YAĞIŞ18 Nisan 2017 Salı 20:34
  • ŞEHİT YAKINLARI ÇANAKKALE’Yİ GEZDİ17 Nisan 2017 Pazartesi 16:58
  • Başkan Topraktan referandum mesajı17 Nisan 2017 Pazartesi 12:49
  • KAHTA REFERANDUMDA "EVET" DEDİ16 Nisan 2017 Pazar 21:21
  • Tüm Hakları Saklıdır © 2012 Kahta Beyan | İzinsiz ve kaynak gösterilmeden yayınlanamaz.
    Tel : 416 725 90 91 Faks : Kahtabeyan@hotmail.com.tr