• BIST 109.330
  • Altın 156,133
  • Dolar 3,8638
  • Euro 4,5501
  • İstanbul 15 °C
  • Adıyaman 4 °C
  • Ankara -2 °C

Şeyh Nizami ve Bir İslam Klasiği: Hüsrev ile Şirin

Ziya TEPE

 Şeyh Nizami,  genel olarak İran edebiyatının dünya çapında şöhret bulmuş bu mümtaz büyük İslam şahsiyeti ülkemizde az tanınıyor. Bu şahsiyeti lisede “edebiyat” dersinde bir edip ve şair olarak öğrendik ve bu kadarla yetindik.

            Nizami’nin Milli Eğitim Bakanlığı yayınlarından çıkan “Hüsrev ile Şirin” ve “Leyla ile Mecnun” kitaplarını okumuştum. Özellikle de “Hüsrev ile Şirin” kitabından çok etkilendim. O günden bu yana hem Nizami hem de okuduğum iki eseri gönlümde özel bir yeri oldu.

            Azerbaycan’a yaptığım gezide Şeyh Nizami’nin türbesini ziyaret etmek için Şeki şehrinden Gence şehrine hususi onun için gitmiştim. Nizami’ye olan sevgi ve hürmetim beni gezdiren arkadaşın dikkatini celp etmişti.  Azerbaycan devletinin Nizami’ye sathi de olsa değer verdiği görülür.

Uzun bir süredir Nizami’nin “Hüsrev ile Şirin” adlı kitabı basılmıyordu. Kitabın yayın piyasasında bulunmamasını içimde bir eksiklik olarak duyardım. Kitabın “Kabalcı Yayın” tarafından yeniden basıldığını öğrendiğimde çok sevinmiştim. Zaman Gazetesi’nin “Kitap Zamanı” adlı ekinde Yakup Öztürk’ün “Kadim Bir Aşk Hikâyesi” adlı makalesini art arda iki sefer okudum. Bu tür İslam klasiklerinin müslüman Türkiye’nin yayın piyasasında hep bulunması ve yazarları olan İslam büyüklerinin de iyi tanıtılması gerekir.

            “Hüsrev ile Şirin”  ve “ Leyla ile Mecnun” gibi eserler isimlerinden dolayı bizde çok önemli olmadığı intibası oluşturabilir. Asıl bizleri yanıltan da bu ön yargıdır. Kamil bir insan olarak bilinen Nizami’nin basit bir aşk hikâyesiyle insanları oyalaması düşünülemez. Nizami’nin “Hüsrev ile Şirin” kitabı İran Prensesi Hüsrev ile Ermeni Prensesi Şirin’in kadim aşk hikâyesini çok etkili ve edebi bir sanatla ele almakla beraber, insan duygularının ayrıntılı ve ince izahı ile içinde Allah arayıcılarıyla ilgili gizli ibareler ve dersler vardır. Ayrıca İslam kültür ve tarihini yer yer hikâye ile beraber yoğurur.

Nizami’nin yazdığı “Penç Genç” (Beş Hazine) adlı kitapları yazılış tarihleri sırasıyla şöyledir: Mahzen-i Esrar (Sırlar Hazinesi),  Hüsrev ile Şirin, Leyla ile Mecnun, İskendername ve Heft Peyker (Yedi Güzeller) dir. Kendisi de büyük mutasavvıf ve şair olan Molla Cami, “Baharistan” adlı eserinde Nizami’nin Penç Genç  eseri hakkında şunları söylüyor: Nizami Gencelidir. Pek açık bir fazilet ve kemalinin şerh ve izaha ihtiyacı yoktur. Penç Genç (Beş Hazine) adlı eseri o kadar güzellikler ve inceliklerle doldurmuştur ki bu şeref hiç kimseye nasip olmamıştır.

Böyle bir eser, belki beşer kudretinin yetişemeyeceği bir harikadır.

Kendisi çok üstün niteliklere sahip olan Nizami XII. asırda Azerbaycan’ın Gence şehrinde doğmuş ve burada vefat etmiştir. Babası Irak’tan gelme, annesi soylu bir Kürt ailedendir. Nizami, yaşadığı dönemin tüm ilimleri hakkında kayda değer bilgi sahibi olmuştur. Matematik, astronomi, tıp, felsefe ve İslami ilimlerde son derece bilgi sahibiydi.

Nizami’nin şairlik yeteneği çok yüksek olup dünyanın en büyük şairleri arasında yer alır. Mevlana, Şeyh Sadi, Hafız-ı Şirazi ve Molla Cami gibi büyük İslam şahsiyetleri kendisinden çok etkilenmişlerdi. Nizami, hikmetli söz kudretine sahip olduğu için de “Hakim Nizami” diye de anılmıştır.

Nizami’nin en mümtaz vasfı, onun ilim ve riyazet âlemindeki yükselişidir. Onun için ona “Şeyh Nizami” de derler. O tarikatın hikmet ve esrar dolu alemine dalmış, zikrin ve tevhidin hakikatını tatmış bir mürşid-i kamil idi. Dünyanın fani heveslerine dalmamış, hırs ve menfaat gibi hasis (cimri) emeller onun gönlüne yerleşmemiştir. Dürüsttür, tok sözlüdür, dalkavukluk bilmeyen asil bir ruha sahipti.
 
Nizami, manevi alanda o kadar ilerleyebilmiş olmasının sebebinin mübarek insanlara görünen Hızır (a.s) tarafından eğitilmesi ve Allah’ın doksan dokuz isminin koruması altında bulunduğunu ima eder.

Kâhta’da bir kırtasiye tarafından ayın kitabı olarak belirlenen  Nizami’nin “Hüsrev ile Şirin” adlı bu önemli İslam klasiğini okumaya davet ediyorum.

  • Yorumlar 0
    UYARI: Küfür, hakaret, rencide edici cümleler veya imalar, inançlara saldırı içeren, imla kuralları ile yazılmamış,
    Türkçe karakter kullanılmayan ve büyük harflerle yazılmış yorumlar onaylanmamaktadır.
    Bu yazıya henüz yorum eklenmemiştir.
Yazarın Diğer Yazıları
Tüm Hakları Saklıdır © 2012 Kahta Beyan | İzinsiz ve kaynak gösterilmeden yayınlanamaz.
Tel : 416 725 90 91 Faks : Kahtabeyan@hotmail.com.tr