• BIST 109.330
  • Altın 156,133
  • Dolar 3,8638
  • Euro 4,5501
  • İstanbul 15 °C
  • Adıyaman 4 °C
  • Ankara -2 °C

Yeni Emperyalizm

Şevket TATAR

Kitabın Adı : YENİ EMPERYALİZM

Yazarı: DAVID HARVEY

EVEREST YAYINLARI

            Bu özgün çalışmada petrole dair her şeyi bulabilirsiniz. Amerika gücünün; sermaye köleliği, el koyarak biriktirme, baskıya razı etme metotlarıyla arttığını görebilirsiniz. ABD’nin Ortadoğuda çok eskilere dayanan jeopolitik çıkarları var. Eski Britanya İmparatorluğunun parçası olarak görülen Ortadoğu'nun denetim altında tutulması, 2.Dünya Savaşında geçerli olan dünyanın ekonomik, askeri ve siyasi açıdan kontrolü için vazgeçilmez öneme sahip olarak görülüyor. Çünkü bu bölge dünyanın bilinen petrol rezervlerinin en büyük deposu durumundadır. Bu yüzden ABD, bölge'de 1950'lerde başlayan gizli ve açık bir dizi operasyona girmiştir. Bu operasyonların başında, demokratik yollarla seçilen ve yabancı petrol şirketlerini millileştiren musaddık hükümetin 1953 yılında devrilmesi gelir. Amerikan girişimin etkisi açıktır. Amerikan şirketleri, 1940-1967 yılları arasında Ortadoğu petrol rezervleri üzerindeki denetimini yüzde 10'dan yüzde 60'a çıkartmıştır. Aynı yıllarda, İngiliz kontrolü ise yüzde 72'den yüzde 30'a düşmüştür.

            1960'ların sonunda İngilizler Süveyş’in doğusundaki askeri varlığını tamamen çekip kontrolü tek başına Amerika'ya bıraktı. Vietnam'dan dolayı Amerika, artan çıkarlarını gözetmesi için kendisinin yerine İran ve Suudi Arabistan’ı kullanmayı tercih etti. Aynı zamanda, bölgede sağlam bir Amerikan ileri karakolu yaratmak için İsrail'in tartışılmaz gücü, desteğini yitirmemeye özen gösterdi. Ama önce petrol boykotu ve 1973'te petrol fiyatlarının OPEC'in kararı ile yükselmesi ve sonra 1979 yılında İran'da Şah’ın devrilmesi, bölgenin ileri karakollar aracılığıyla dolaylı denetimini imkânsız hale getirdi. Başkan Carter ABD'nin Körfez petrolünün akışının kesilmesine hiçbir koşul altında izin vermeyeceğini belirten doktrini dünyaya ilan etti. Harvey'in bu yapıtında gazete klişeleri yok. Gerçekler ve kapsamlı fikirler var. Yeni emperyalizm, mevcut iktidar kurumlarımızla ilgili şaşırtıcı iddialarda bulunurken bir yandan da bu kurumların nasıl değiştirileceğine ilişkin umut verici ön görüler sunuyor.

            Anlaşılır bir dil ve sağlam fikirler ile tarih, ekonomi, coğrafya ve siyaset arasında mekik dokuyan Davıd Hervey gündelik konuları ele alarak hepimizi içine alan 21.yüzyılın başlarındaki bu keşmekeşi anlamamızı sağlıyor.

            Olan biten her şey petrol için midir? Eğer öyle değil ise ne içindir? Çatırdayan bir ekonominin ABD'nin uluslararası maceracılığa sürüklenmesindeki rolü ne? Neo-Liberallerin değil de Yeni Muhafazakârların iktidarda olması ne gibi bir farklılık yaratıyor? ABD militarizmi ile iç politikası arasındaki kesin ilişki ne?

            Tüm bunlar, elinizdeki özgün kitapta yer alan sorunlar. Kuşağının önde gelen sosyal kuramcılarından Davıd Harvey titiz bir irdeleme ve açık bir anlatımla kaleme aldığı bu kitabında ABD tutum ve politikasında meydana gelen bu tarihsel değişimlerin arkasında yatan belirleyici unsurları sergilemeye yönelik kavramsal bir çerçeve oluşturuyor. ABD'nin yeni emperyalizm biçiminde karşımıza çıkan dünya üzerindeki bu yeni güç gösterisinin arkasında yatan Dörtüler, ilk defa, hepimizin anlayacağı şekilde bu kitapta yer alıyor.

            Son zamanlarda hızla gelişen ABD politikası şöyledir:1. Serbest piyasa ekonomisi. 2. Serbest seçim politikası. 3.Ilımlı ideolojik hareketlerin önünü açmak. Nerede olursa olsun bu hareketlere destek vermek. Çünkü bu tür yapıların içine sızmak ve içinde güç haline gelmek daha kolaydır.

  • Yorumlar 0
    UYARI: Küfür, hakaret, rencide edici cümleler veya imalar, inançlara saldırı içeren, imla kuralları ile yazılmamış,
    Türkçe karakter kullanılmayan ve büyük harflerle yazılmış yorumlar onaylanmamaktadır.
    Bu yazıya henüz yorum eklenmemiştir.
Yazarın Diğer Yazıları
Tüm Hakları Saklıdır © 2012 Kahta Beyan | İzinsiz ve kaynak gösterilmeden yayınlanamaz.
Tel : 416 725 90 91 Faks : Kahtabeyan@hotmail.com.tr